25 Eylül - Tarihte Bugün

25 Eylül tarihinde neler oldu?

25 Eylül Tarihsel İçerik:

25 Eylül, Miladi takvime göre yılın 268. günüdür. Artık yıllarda ise yılın 269. gününe denk gelir. Yılın sona ermesine 97 gün kalır.

25 Eylül; keşif tarihinden toplumsal gelişmelere, edebiyat ve müzikten bilim ve kültüre kadar dünya tarihinde iz bırakan çok sayıda olayın yaşandığı tarihlerden biridir.

25 Eylül 1513'te İspanyol kâşif Vasco Núñez de Balboa, Panama Kıstağı'nı aşan seferi sırasında bir dağın zirvesinden günümüzde Pasifik Okyanusu olarak bilinen büyük denizi gördü. Balboa, bu denizi gören ilk Avrupalı olarak tarih kayıtlarına geçti.

25 Eylül 1957'de ABD'nin Arkansas eyaletindeki Little Rock kentinde dokuz siyahi öğrenci, federal askerlerin koruması altında Central High School'a girdi. Little Rock Nine olarak bilinen öğrencilerin okula başlaması, ABD'deki ırk ayrımcılığına karşı yürütülen sivil haklar mücadelesinin önemli gelişmelerinden biri oldu.

25 Eylül aynı zamanda dünya edebiyatının önemli yazarlarından William Faulkner ile 20. yüzyıl müziğinin önde gelen bestecilerinden Dmitri Şostakoviç gibi tanınmış isimlerin doğum tarihidir.

Günümüzde 25 Eylül ayrıca eczacıların sağlık sistemlerindeki rolüne dikkat çekmek amacıyla Dünya Eczacılar Günü olarak değerlendirilmektedir.

25 Eylül Tarihinde Yaşanan Önemli Olaylar:

25 Eylül 1513: İspanyol kâşif Vasco Núñez de Balboa, Panama Kıstağı'nı aşan zorlu seferi sırasında yüksek bir noktadan günümüzde Pasifik Okyanusu olarak bilinen denizi gördü.

Balboa ve beraberindeki grup daha sonraki günlerde kıyıya ulaştı. Balboa bu büyük denize Mar del Sur, yani Güney Denizi adını verdi ve bölgeyi İspanyol Krallığı adına sahiplendiğini ilan etti.

25 Eylül 1957: Arkansas'ın Little Rock kentindeki Central High School'a kayıt yaptıran dokuz siyahi öğrenci, ABD Ordusu'nun 101. Hava İndirme Tümeni askerlerinin koruması altında okula girdi.

Öğrenciler daha önce Arkansas Valisi Orval Faubus tarafından görevlendirilen Ulusal Muhafızlar ve okul çevresindeki protestocular nedeniyle okula girmekte engellerle karşılaşmıştı. Başkan Dwight D. Eisenhower, federal mahkeme kararlarının uygulanmasını sağlamak amacıyla federal yetkisini kullanarak askerî koruma sağladı.

Little Rock krizi, ABD Yüksek Mahkemesi'nin devlet okullarındaki ırksal ayrımcılığın anayasaya aykırı olduğuna ilişkin kararlarının uygulanması sürecinde federal hükümet ile eyalet yönetimleri arasındaki yetki tartışmalarının önemli örneklerinden biri oldu.

25 Eylül 1981: Sandra Day O'Connor, ABD Yüksek Mahkemesi yargıcı olarak göreve başladı. O'Connor, mahkemenin tarihinde görev yapan ilk kadın yargıç oldu.

25 Eylül 1992: NASA'nın Mars Observer uzay aracı Mars'ı incelemek amacıyla fırlatıldı. Uzay aracı Mars'a yaklaşmasının ardından 1993 yılında Dünya ile iletişimini kaybetti.

25 Eylül Tarihinde Doğan Önemli Kişiler:

25 Eylül 1644 – Ole Rømer: Danimarkalı astronom. Işığın sonlu bir hızla hareket ettiğini gösteren astronomik gözlemleriyle bilim tarihinde önemli bir yer edindi.

Rømer, Jüpiter'in uydularından Io'nun tutulmalarını inceleyerek ışığın hareketinin anlık olmadığını ortaya koyan ilk nicel değerlendirmelerden birini gerçekleştirdi.

25 Eylül 1897 – William Faulkner: Amerikalı romancı ve öykü yazarı. 20. yüzyıl Amerikan edebiyatının en etkili isimlerinden biri oldu.

Faulkner, The Sound and the Fury, As I Lay Dying ve Absalom, Absalom! gibi eserleriyle tanındı. Modern Amerikan romanına yaptığı katkılar nedeniyle 1949 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

25 Eylül 1906 – Dmitri Şostakoviç: Rus besteci ve piyanist. Senfonileri, yaylı çalgılar dörtlüleri, konçertoları ve film müzikleriyle 20. yüzyıl klasik müziğinin önemli bestecilerinden biri oldu.

25 Eylül 1968 – Will Smith: Amerikalı oyuncu, yapımcı ve müzisyen. Müzik kariyerinin ardından televizyon ve sinemaya yöneldi; çok sayıda uluslararası yapımda rol aldı.

25 Eylül 1969 – Catherine Zeta-Jones: Galli oyuncu. Sinema ve tiyatro çalışmalarının yanı sıra Chicago filmindeki performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Akademi Ödülü kazandı.

25 Eylül Tarihinde Vefat Eden Önemli Kişiler:

25 Eylül 1534 – VII. Clemens: 1523 ile 1534 yılları arasında görev yapan papa. Papalığı, Avrupa'daki siyasi ve dinî dönüşümlerin yoğunlaştığı bir döneme denk geldi.

25 Eylül 1970 – Erich Maria Remarque: Alman doğumlu romancı. Birinci Dünya Savaşı'nın askerler üzerindeki etkilerini anlattığı Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok adlı romanıyla dünya çapında tanındı.

25 Eylül 1980 – John Bonham: İngiliz müzisyen ve Led Zeppelin grubunun davulcusu. Güçlü ve kendine özgü davul tekniğiyle rock müziğinin etkili müzisyenlerinden biri olarak kabul edildi.

Bonham'ın ölümünün ardından Led Zeppelin üyeleri aynı yıl grubun faaliyetlerini sürdürmeme kararı aldı.

25 Eylül 2011 – Wangari Maathai: Kenyalı çevre ve insan hakları savunucusu. Green Belt Movement hareketini kurarak çevre koruma, ağaçlandırma ve kadınların güçlendirilmesi alanlarında çalışmalar yürüttü.

Maathai, sürdürülebilir kalkınma, demokrasi ve barış alanındaki katkıları nedeniyle 2004 Nobel Barış Ödülü'nü aldı. Nobel Barış Ödülü'nü kazanan ilk Afrikalı kadın oldu.

25 Eylül 2012 – Andy Williams: Amerikalı şarkıcı ve televizyon sunucusu. Uzun müzik kariyeri ve Moon River yorumuyla geniş kitleler tarafından tanındı.

25 Eylül Tarihi Hakkında Kısa Bilgiler:

25 Eylül, normal yıllarda yılın 268. günü olup yıl sonuna 97 gün kalır.

Keşif tarihinde 25 Eylül 1513, Vasco Núñez de Balboa'nın Pasifik Okyanusu'nu gören ilk Avrupalı olduğu tarih olarak önemli bir yere sahiptir.

ABD sivil haklar tarihinde 25 Eylül 1957, Little Rock Nine öğrencilerinin federal askerlerin korumasında Central High School'a girdiği gün olarak kayıtlara geçti.

Edebiyat tarihinde William Faulkner, 25 Eylül doğumlu en önemli yazarlardan biridir. Faulkner'ın Amerikan romanına yaptığı katkılar kendisine 1949 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandırdı.

Klasik müzik tarihinde Dmitri Şostakoviç, rock müzik tarihinde ise John Bonham 25 Eylül tarihiyle bağlantılı önemli müzisyenler arasındadır.

Çevre hareketleri tarihinde 25 Eylül 2011, Nobel Barış Ödüllü çevre aktivisti Wangari Maathai'nin vefat ettiği tarih olarak kayıtlara geçti.

25 Eylül, her yıl Dünya Eczacılar Günü olarak kutlanmaktadır. Tarihin seçilmesinin nedeni, Uluslararası Eczacılık Federasyonu'nun 25 Eylül 1912'de kurulmuş olmasıdır.

Dünya Eczacılar Günü fikri FIP Konseyi tarafından 2009 yılında İstanbul'da kabul edildi ve 2010'dan itibaren FIP koordinasyonunda uluslararası etkinliklerle kutlanmaya başladı.

25 Eylül Tarihi İçin Kaynaklar ve Yararlanılan Bilgiler:

Bu içerikte yer alan tarih, kişi ve olay bilgileri hazırlanırken güvenilir resmî, bilimsel, akademik ve kurumsal kaynaklardaki kayıtlar karşılaştırılarak kontrol edilmiştir.

Smithsonian Institution ve Library of Congress:Vasco Núñez de Balboa'nın 1513 yılındaki Panama seferi, Pasifik Okyanusu'nu görmesi ve bölgenin keşif tarihindeki yeri hakkında bilgiler.

Dwight D. Eisenhower Presidential Library:Little Rock krizi, Central High School'un entegrasyonu, federal hükûmetin müdahalesi ve Little Rock Nine öğrencilerinin 25 Eylül 1957'de askerî koruma altında okula girmesi hakkında bilgiler.

Nobel Prize:William Faulkner'ın 25 Eylül 1897'deki doğumu ve 1949 Nobel Edebiyat Ödülü ile Wangari Maathai'nin çevre, sürdürülebilir kalkınma ve barış alanındaki çalışmaları hakkında bilgiler.

Bilim ve astronomi tarihi kaynakları:Ole Rømer'in astronomik gözlemleri ve ışık hızının sonlu olduğunu göstermeye yönelik çalışmaları hakkında bilgiler.

Müzik, sinema ve kültür arşivleri:Dmitri Şostakoviç, Will Smith, Catherine Zeta-Jones, Erich Maria Remarque, John Bonham ve Andy Williams gibi 25 Eylül tarihiyle bağlantılı kişilerin yaşamları ve çalışmaları hakkında biyografik bilgiler.

International Pharmaceutical Federation (FIP):25 Eylül Dünya Eczacılar Günü, FIP'in 1912 yılındaki kuruluşu ve Dünya Eczacılar Günü'nün 2009 yılında FIP Konseyi tarafından kabul edilmesi hakkında bilgiler.