13 Ocak - Tarihte Bugün

13 Ocak tarihinde neler oldu?

13 Ocak Tarihsel İçerik:

13 Ocak, Miladi takvime göre yılın 13. günüdür. Yılın sona ermesine normal yıllarda 352 gün, artık yıllarda ise 353 gün kalır.

13 Ocak; coğrafya ve keşif tarihi, basın ve edebiyat, müzik, siyaset ve kültür alanlarında önemli gelişmelerin yaşandığı tarihlerden biridir.

13 Ocak 1888'de Washington'daki Cosmos Club'da bir araya gelen 33 bilim insanı, akademisyen ve araştırmacı, coğrafi bilginin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla bir coğrafya topluluğu kurulmasını görüştü. Bu toplantı National Geographic Society'nin kuruluşunun başlangıcı oldu.

13 Ocak 1898'de Fransız yazar Émile Zola, Dreyfus Davası üzerine yazdığı ünlü “J'Accuse...!” başlıklı açık mektubunu L'Aurore gazetesinde yayımladı.

13 Ocak 1968'de Amerikalı müzisyen Johnny Cash, California'daki Folsom Prison'da iki konser verdi. Bu performansların kayıtları daha sonra sanatçının en tanınmış canlı albümlerinden At Folsom Prison'ın temelini oluşturdu.

13 Ocak Tarihinde Yaşanan Önemli Olaylar:

13 Ocak 1888: Washington D.C.'deki Cosmos Club'da 33 bilim insanı, araştırmacı ve akademisyen bir araya geldi.

Toplantının amacı, coğrafi bilginin artırılması ve yaygınlaştırılması için bir topluluk kurulmasının mümkün ve yararlı olup olmadığını değerlendirmekti.

Katılımcılar toplantının sonunda bir coğrafya topluluğu oluşturulması konusunda anlaşmaya vardı. Sonraki toplantılar ve resmî işlemler sonucunda National Geographic Society kurumsal yapısına kavuştu.

Kuruluş ilerleyen yıllarda coğrafya, keşif, bilim, doğa, arkeoloji ve çevrenin korunması alanlarında çok sayıda araştırma ve keşif çalışmasını destekledi.

13 Ocak 1898: Fransız yazar Émile Zola, Fransa'daki Dreyfus Davası üzerine kaleme aldığı “J'Accuse...!” başlıklı açık mektubunu Paris'te yayımlanan L'Aurore gazetesinin ön sayfasında yayımladı.

Mektup dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Félix Faure'a hitaben yazılmıştı. Zola, vatana ihanet suçlamasıyla mahkûm edilen Fransız subayı Alfred Dreyfus hakkındaki yargılama sürecini ve davada rol alan kurumların uygulamalarını sert biçimde eleştirdi.

Dreyfus Davası, Fransa'da hukuk, basın, siyaset, ordu ve antisemitizm üzerine geniş çaplı toplumsal tartışmalara yol açtı.

Zola'nın açık mektubu kendisinin de yargılanmasına neden oldu. Dreyfus hakkındaki hüküm ise uzun yıllar süren hukuki ve siyasi süreçlerin ardından 1906 yılında bozuldu ve Dreyfus yeniden orduya kabul edildi.

13 Ocak 1968: Amerikalı müzisyen Johnny Cash, California'daki Folsom State Prison'da iki konser verdi.

Konserlerde Cash'e June Carter, Carl Perkins ve The Statler Brothers gibi müzisyenler eşlik etti.

Konser kayıtlarının önemli bir bölümü daha sonra At Folsom Prison adıyla yayımlandı. Albüm, Johnny Cash'in kariyerinin en tanınmış kayıtlarından biri haline geldi.

13 Ocak Tarihinde Doğan Önemli Kişiler:

13 Ocak 1808 – Salmon P. Chase: Amerikalı hukukçu ve siyasetçi. New Hampshire'ın Cornish kentinde dünyaya geldi.

Chase hukuk kariyerinin yanı sıra kölelik karşıtı hareketlerde aktif rol aldı ve kaçak kölelerle ilgili bazı davalarda hukuki savunma yaptı.

Daha sonra Ohio Valiliği, ABD Senatörlüğü ve ABD Hazine Bakanlığı görevlerinde bulundu.

Başkan Abraham Lincoln döneminde 1861-1864 yılları arasında Hazine Bakanı olarak görev yaptı. Amerikan İç Savaşı sırasında federal finans sisteminin geliştirilmesinde rol aldı.

Lincoln tarafından 1864 yılında ABD Yüksek Mahkemesi Baş Yargıçlığına atandı ve 1873 yılındaki ölümüne kadar bu görevi sürdürdü.

13 Ocak 1961 – Julia Louis-Dreyfus: Amerikalı oyuncu, komedyen ve yapımcı.

Televizyon kariyerinde özellikle Seinfeld dizisindeki Elaine Benes karakteriyle geniş kitlelerce tanındı.

Daha sonraki yıllarda The New Adventures of Old Christine ve Veep gibi televizyon yapımlarında başrol oynadı.

Televizyon çalışmalarındaki performanslarıyla çok sayıda Primetime Emmy Ödülü kazandı ve Amerikan televizyon komedisinin öne çıkan oyuncularından biri haline geldi.

13 Ocak Tarihinde Vefat Eden Önemli Kişiler:

13 Ocak 1929 – Wyatt Earp: Amerikan Batısı tarihinin en tanınmış isimlerinden biri.

Earp; kanun görevlisi, madenci, işletmeci ve farklı dönemlerde çeşitli işlerde çalışan bir Amerikan sınır bölgesi figürü olarak tanındı.

Adı özellikle 26 Ekim 1881'de Arizona'nın Tombstone kentinde gerçekleşen O.K. Corral çatışmasıyla ilişkilendirildi.

Yaşamının son dönemlerinde California'da yaşayan Wyatt Earp, 13 Ocak 1929'da Los Angeles'ta 80 yaşında hayatını kaybetti.

13 Ocak 1941 – James Joyce: İrlandalı romancı ve yazar. Modernist edebiyatın 20. yüzyıldaki en etkili isimlerinden biri oldu.

Joyce'un tanınmış eserleri arasında Dubliners, A Portrait of the Artist as a Young Man, Ulysses ve Finnegans Wake bulunmaktadır.

Özellikle Ulysses, anlatım teknikleri, dil kullanımı ve bilinç akışı yöntemleri açısından modern edebiyat üzerinde büyük etki bıraktı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında ailesiyle birlikte İsviçre'ye geçen Joyce, geçirdiği ameliyatın ardından 13 Ocak 1941'de Zürih'te 58 yaşında hayatını kaybetti.

13 Ocak Tarihi Hakkında Kısa Bilgiler:

13 Ocak, yılın 13. günüdür. Normal yıllarda yılın sona ermesine 352 gün kalır.

Coğrafya ve keşif tarihinde 13 Ocak 1888, National Geographic Society'nin kuruluş sürecini başlatan toplantının gerçekleştirildiği tarih olarak önem taşır.

Washington'daki toplantıya 33 bilim insanı, akademisyen ve araştırmacı katıldı.

Basın ve hukuk tarihinde 13 Ocak 1898, Émile Zola'nın “J'Accuse...!” başlıklı açık mektubunun yayımlandığı tarih olarak bilinir.

Müzik tarihinde 13 Ocak 1968, Johnny Cash'in Folsom Prison'da gerçekleştirdiği ve daha sonra ünlü canlı albümüne kaynaklık eden konserlerin tarihi olarak önemli bir yere sahiptir.

Edebiyat tarihinde James Joyce, 13 Ocak tarihinde hayatını kaybeden en etkili modernist yazarlardan biridir.

Amerikan hukuk ve siyaset tarihinde önemli görevlerde bulunan Salmon P. Chase ise 13 Ocak tarihinde doğan önemli isimlerden biridir.

13 Ocak Tarihi İçin Kaynaklar ve Yararlanılan Bilgiler:

Bu içerikte yer alan tarih, kişi ve olay bilgileri hazırlanırken güvenilir resmî, akademik ve kurumsal kaynaklardaki kayıtlar karşılaştırılarak kontrol edilmiştir.

National Geographic Society:13 Ocak 1888'de Washington'daki Cosmos Club'da gerçekleştirilen kuruluş toplantısı, toplantıya katılan 33 kişi ve kuruluşun coğrafi bilginin yaygınlaştırılması amacı hakkında tarihsel kayıtlar.

Bibliothèque nationale de France ve Fransız tarih kaynakları:Émile Zola'nın “J'Accuse...!” başlıklı açık mektubunun 13 Ocak 1898'de yayımlanması ve Dreyfus Davası'nın tarihsel süreci hakkında kayıtlar.

Fransa Ulusal Meclisi tarih arşivi:Dreyfus Davası, Zola'nın açık mektubu, yargılama süreci ve Alfred Dreyfus'un daha sonraki hukuki durumu hakkında tarihsel bilgiler.

Johnny Cash konser arşivleri:Johnny Cash'in 13 Ocak 1968'de Folsom Prison'da gerçekleştirdiği konserler ve At Folsom Prison albümünün kayıt süreci hakkında bilgiler.

U.S. National Park Service ve Library of Congress:Salmon P. Chase'in 13 Ocak 1808'de doğumu, hukuk kariyeri, kölelik karşıtı çalışmaları, Hazine Bakanlığı ve ABD Yüksek Mahkemesi Baş Yargıçlığı hakkında biyografik kayıtlar.

James Joyce Centre ve Joyce Museum:James Joyce'un edebiyat yaşamı ve 13 Ocak 1941'de Zürih'teki vefatı hakkında biyografik kayıtlar.

Biyografi ve televizyon kaynakları:Julia Louis-Dreyfus'un 13 Ocak 1961'de doğumu ve televizyon kariyeri hakkında biyografik bilgiler.